PONOVLJENA ISTORIJA - Dinastičke i statusne promene u istoriji srednjovekovne srpske države

Dinastičke i statusne promene u istoriji srednjovekovne

srpske države

 

         U 14, 15. i 16. veku srpska država je prošla kroz više uspona i padova: od najmoćnije balkanske sile do vazalne državice, od gospodara tuđih zemalja do titularne države i državnog ropstva. U ovom razdoblju se smenjuju četiri dinastije: Nemanjići, Lazarevići, Brankovići i Berislavići. U istom razdoblju u statusnom smislu, srpska država je povremeno: kraljevina, carevina, kneževina, despotovina, a povremeno samo titularna despotovina.

 

             Godine dinastičkih promena

 

Do 1371. godine srpskom državom su vladali Nemanjići.

1371– Početak vladavina Lazarevića.           

1427– Početak vladavina Brankovića.           

1503– Početak vladavine Berislavića.           

1527 – Početak vladavina nedinastičkih despota.     

 

             Godine promena državnog ranga ili statusa

 

Do 1345/46. godine, srpska država je bila kraljevina.

1345/46 – Carevina.          

1371– Kneževina.          

1402– Despotovina.

 

            Despotovina je dva puta obnavljana, 1445. i 1471. godine.   

      

1445 – Obnovljena Smederevska despotovina.

1471– Utemeljena Sremska despotovina.

 

            U 1371. godini je došlo i do dinastičke i do državno-statusne promene. Kombinovanjem dinastičkih i statusnih odrednica kao osnovnih obeležja pojedinih perioda, primetna je promena „kvaliteta“ srednjovekovne srpske državnosti po ritmu od 56 godina.

 

            Dinastičko-statusne promene u istoriji srpske države

                                      po ritmu od 56 godina    

         

1345/46 – Kraj kraljevine Nemanjića.

            Početak carevine Nemanjića.

1402 – Kraj kneževine Lazarevića.

            Početak despotovine Lazarevića.

            Međuvreme: 56 godina.

 

1371 – Kraj carevine Nemanjića.

            Početak kneževine Lazarevića.

1427– Kraj despotovine Lazarevića.

            Početak despotovine Brankovića.

            Međuvreme: 56 godine.

 

1444/45 – Kraj prve turske okupacije.

            Početak obnovljene despotovine Brankovića.

1502/03 – Kraj Sremske despotovine Brankovića.

            Početak Sremske despotovine Berislavića.

            Međuvreme: 56 (+2) godine.

 

1471 – Kraj titularne despotovine Brankovića.

            Početak Sremske despotovine Brankovića (ugarskih despota).

1527 – Kraj despotovine Berislavića.

            Početak despotovine nedinastičkih despota.

            Međuvreme: 56 godina.

 

           Mogućnost da se sve ove godine upare i po ritmu od 100 godina, ukazuje na sistemsku i zakonomernu prirodu srpskog državno-istorijskog razvoja.

 

          Dinastičko-statusne promene u istoriji srpske države

                             po ritmu od 100 godina

 

1345/46 – Kraj kraljevine Nemanjića.

             Početak carevine Nemanjića.           

1444/45 – Kraj prve turske okupacije.

            Početak obnovljene despotovine Brankovića.

            Međuvreme: 100 (-1) godina.

 

1371 – Kraj carevine Nemanjića.

            Početak kneževine Lazarevića.

1471 – Kraj titularne despotovine Brankovića.

            Početak Sremske despotovine Brankovića.

            Međuvreme: 100 godina.

 

1402 – Kraj kneževine Lazarevića.

            Početak despotovine Lazarevića.

1502/03 – Kraj Sremske despotovine Brankovića.

            Početak Sremske despotovine Berislavića.

            Međuvreme: 100 godina.

 

1427 – Kraj despotovine Lazarevića.

            Početak despotovine Brankovića.

1527– Kraj Sremske despotovine Berislavića.

            Početak Sremske despotstovine nedinastičkih despota.

            Međuvreme: 100 godina.

 

                              

*

         Oko 100 godina posle sloma Smederevske despotovine 1459. godine, obnavljena je 1557. Pećka patrijaršija, ali ovoga puta ne samo kao crkvena već i kao paradržavna organizacija. Patrijarsi su u ovom periodu bili načelnici crkve, ali i političke vođe naroda (etnarsi) i čuvari srpske srednjovekovne državne tradicije. Prvih nekoliko patrijaraha su iz porodice Sokolovića. Smene prvih patrijarha na čelu obnovljene crkve i njihove smrti, po stogodišnjoj ritmici, odblesak su titularnih vladavina despota Brankovića. I ovi Brankovići su po padu Smederevske despotovine više bili narodne vođe nego  vladari u pravom smislu te reči.

 

                              Despot Stefan Slepi – patrijarh Makarije

 

1458 – Stefan Branković, despot.

1557 – Makarije Sokolović, patrijarh.

           Međuvreme: 100 (-1) godina.

 

1476 – Smrt despota Stefana Brankovića Slepog.

1574 – Smrt patrijarha Makarija Sokolovića

            Međuvreme: 100 (-2) godina.

 

                          

          Despot Vuk – patrijarsi Antonije i Gerasim

 

1471 – Vuk Grgurević-Branković, postao despot za života

            svoga strica despota Stefana Slepog.

1571 – Antonije Sokolović, postao patrijarh za života

            svoga strica patrijarha Makarija.

            Međuvreme: 100 godina.

 

1485 – Smrt despota Vuka Brankovića.

1586 – Smrt patrijarha Gerasima Sokolovića.

            Međuvreme: 100 (+2) godina.

 

            Despoti Đorđe i Jovan – patrijarsi Savatije i Jovan

                                      

1486 – Đorđe Branković, despot.

1586 – Savatije Sokolović, patrijarh.

             Međuvreme: 100 godina.

 

1494 – Jovan Branković, despot.

1592 – Jovan Kantul, patrijarh.

            Međuvreme: 100 (-2) godina.       

 

 

1516 – Smrt despota Đorđa Brankovića.

1614 – Smrt patrijarha Jovana Kantula.

            Međuvreme: 100 (-2) godina.

 

      *

            Nadalje, po istom ritmu, patrijarsi repliciraju prethodne patrijarhe.

          

                                    Patrijarh Makarije – patrijarh Maksim

 

1557 – Makarije Sokolović, patrijarh.

1655 – Maksim Skopljanac, patrijarh.

            Međuvreme: 100 (-2) godine.

 

1574 – Smrt patrijarha Makarija.

1674 – Kraj načelstva patrijarha Maksima.

            Međuvreme: 100 godina.

 

             Patrijarsi Sokolovići – patrijarh Arsenije III Čarnojević

 

1575 – Gerasim Sokolović, patrijarh.

1674 – Arsenije III Čarnojević, patrijarh.

            Međuvreme: 100 (-1) godina.

 

1591 – Kraj načelstva poslednjeg patrijarha Sokolovića, Jeroteja.

1690 – Kraj načelstva patrijarha Arsenija III Čarnojevića.

            Međuvreme: 100 (-1) godina...

 

 

       

Novi vek – Karađorđevići i Obrenovići

 

          Kralj Milan Obrenović i kralj Petar IIKarađorđević

 

Nestor Kijevski:  Bog daje vlast kome on hoće, jer cara i kralja postavlja Višnnji ... Ako neka zemlja postane ugodna Bogu, postavlja joj on pravednika za cara ili kneza ... „Jao gradu (zemlji) u kome je knez mlad ...“ Ovakve daje Bog za grijehe, a stare i mudre uzima...

 

         Milan Obrenović je bio prvi kralj u novovekovnoj istoriji Srba, a Petar II Karađorđević je bio poslednji kralj u dosadašnjoj novovekovnoj istoriji Srba. Biografske saobraznosti ovih kraljeva su brojne i neobične.

         Milanova majka zvala se Marija i Petrova majka zvala se Marija. Milanova majka je bila Rumunka i Petrova majka je bila Rumunka. Vremenski raspon između godina rođenja dve Marije je 69 godina i vremenski raspon između godina rođenja njihovih sinova je 69 godina. Milan je proglašen za kneza posle ubistva kneza Mihaila Obrenovića: u momentu ubistva, knez Mihailo je imao oko 46 godina. Petar je proglašen za kralja posle ubistva kralja Aleksandra Karađorđevića: u  trenutku ubistva, i kralj Aleksandar je imao oko 46 godina. Pri proglašenju za kneza Milan je bio maloletan. Pri proglašenju za kralja i Petar je bio maloletan. Tokom maloletstva, u Milanovo ime vladalo je tročlano Namesništvo. Tokom maloletstva i u Petrovo ime je vladalo tročlano Namesništvo. Prvi namesnik Milanovog Namesništva bio je njegov (mogući) stric, general Milivoje Petrović Blaznavac.[1] Prvi namesnik Petrovog Namesništva bio je njegov stric knez Pavle Karađorđević. Milan je živeo 47 godina i Petar je živeo 47 godina. Kao bivši vladari su obojica umrla  u inostranstvu.                      

 

1831 – RođenaMarija Katardži, majka kralja Milana.                                                  

1900 – Rođena Marija Hoencolern – Sigmaringen, majka kralja Petra.       

            Međuvreme: 69 godina.

 

1854 – Rođen kralj Milan. 

1923 – Rođen kralj Petar.

            Međuvreme: 69 godina.                             

                

1872 – Proglašeno Milanovo punoletstvo.

            Milan preuzima vladarska ovlašćenja od Namesništva.

1941 – Proglašeno Petrovo punoletstvo.

            Petar preuzima vladarska ovlašćenja od Namesništva.            

            Međuvreme: 69 godina.

                   

 

1875 – Milan se venčava sa Natalijom Keško.       

1944 – Petar se venčava sa Aleksandrom Gliksburg.  

            Međuvreme : 69  godina.

 

1876 – Milanu i Nataliji se rađa sin, Aleksandar.           

1945 – Petru i Aleksandri se rađa sin, Alesandar

            (sadašnji prestolonaslednik).            

            Međuvreme: 69 godina.

 

1876– Milan se odriče kraljevske titule nakon Deligradske manifestacije.

1945 – Petar lišen kraljevske vlasti nakon proglašenja republike.

            Međuvreme: 69 godina .

 

1901 – Smrt  kralja Milana.

1970 – Smrt kralja Petara.

            Međuvreme: 69 godina .

 

            U knjizi  Ženidba kralja Petra Drugog  (izdavač „ Otkrovenje“, 2000. god) autor K. Pavlović, govoreći o bračnom udesu kralja Petra IIi kraljice Aleksandre, uočava biografske podudarnosti u životnim pričama kraljevskih parova. On kaže: „Bračna veza se kako-tako krpila sve do 1947. Posle toga sve je više ličila na brak kralja Milana i kraljice Natalije.“

         Raskid između Petra IIi Aleksandre je bio potpun, ali njihov brak i pored pokušaja  nikadanije i pravosnažno razveden. Raskid između kralja Milana i kraljice Natalije je, takođe, bio potpun, ali i njihov brak nije pravosnažno razveden.

         U nekim važnim detaljimaiz života prvih namesnika, Blaznavca i Pavla, takođe se ispoljava ritam od oko 69 godina:

 

                

 

1824 – Rođen Milivoje Blaznavac.

1893– Rođen knez Pavle.

            Međuvreme: 69 godina.

 

1865 – Blaznavac postaje ministar vojni, zatim i namesnik, a time i vrlo značajan

            činilac vlasti.

1934 – Pavle postaje prvi namesnik, a time i vrlo značajan činilac vlasti.

            Međuvreme: 69 godina.

 

1872 – Blaznavac, u svojstvu prvog namesnika predaje vlast knezu Milanu.

1941 – Pavle, u svojstvu prvog namesnika predaje vlast kralju Petru.

            Međuvreme: 69 godina.  

                              

 

 

Rođenja i venčanja Karađorđevića i Obrenovića           

 

            Po istom ritmu od 69 (±3) godine, ponavljala su se rođenja i venčanja i drugih članova vladarskih rodova Karađođevića i Obrenovića.

 

           Karađorđe i Miloš Jevremov

 

1762 – Rođen vožd Karađorđe Petrović.

1829 – Rođen Miloš Jevremov Obrenović (otac kralja Milana).

            Međuvreme: 69 (-2) godine.

 

1764 – Rođena Jelena Jovanović.

1831 – Rođena Marija Katardži.

            Međuvreme: 69 (-2) godine.

 

1785 – Venčanje Karađorđa Petrovića i Jelene Jovanović.

1851 – Venčanje Miloša Jevremovog i Marije Katardži.

            Međuvreme: 69 (- 3) godina.  

 

            Miloš i Milan

 

1783 – Rođen knez Miloš Obrenović.

1854 – Rođen kralj Milan Obrenović.

            Međuvreme: 69 (+2) godina.

 

1788 – Rođena Ljubica Vukomanović.

1859 – Rođena Natalija Keško.

            Međuvreme: 69 (+2) godina.

 

1806 – Venčanje kneza Miloša Obrenovića i Ljubice Vukomanović.

1875 – Venčanje kralja Milana Obrenovića i Natalije Keško.

            Međuvreme: 69 godina.

 

            Jevrem i Arsen (Petar I)

 

1790 – Rođen namesnik Jevrem Obrenović (brat kneza Miloša i deda kralja Milana).

1859 – Rođen knez Arsen Karađorđević (brat kralja Petra I i otac kneza Pavla).

            Međuvreme: 69 godina.

 

1796 – Rođena Tomanija Bogićević.

1864 – Rođena Ljubica (Zorka) Petrović.

            Međuvreme: 69 (-1) godina.

 

1816– Venčanje namesnika Jevrema Obrenovića i Tomanije Bogićević.

1883– Venčanje kralja Petra IKarađorđevića i Ljubice (Zorke) Petrović.

            Međuvreme: 69 (-2) godina.

 

            Aleksandar i Aleksandar

 

1806 – Rođen knez Aleksandar Karađorđević.

1876 – Rođen kralj Aleksandar Obrenović.

            Međuvreme: 69 (+1) godina.

1830 – Venčanje kneza Aleksandra Karađorđevića i Perside Nenadović.

1900 – Venčanje kralja Aleksandra Obrenovića i Draginje Mašin.

            Međuvreme: 69 (+1) godina.

 

            Milan (Mihailo) i Aleksandar

 

1819 – Rođen knez Milan Obrenović.

1888 – Rođen kralj Aleksandar Karađorđević.

            Međuvreme: 69 godina.

 

1831 – Rođena Julija Hunjadi.

1900 – Rođena Marija Hoencolern.

            Međuvreme: 69 godina.

        

1853 – Venčanje kneza Mihaila Obrenovića i Julije Hunjadi.

1922 – Venčanje kralja Aleksandara Karađorđevića i Marije Hoencolern-Sigmaringen.

            Međuvreme: 69 godina.     

 

      (Knez Milan Obrenović, brat kneza Mihaila, umro je u dvadesetoj godini neoženjen).           

             

             Mihailo i Pavle

 

1923 – Rođen knez Mihailo Obrenović.

1893 – Rođen regent-namesnik Pavle Karađorđević.

            Međuvreme: 69 (+1) godina.

 

1831 – Rođena Julija Hunjadi.

1903 – Rođena Olga Gliksburg.

            Međuvreme: 69 (+3) godina.

 

1853 – Venčanje kneza Mihaila Obrenovića i Julije Hunjadi.

1923 – Venčanje kneza Pavla Karađorđevića i Olge Gliksburg.

            Međuvreme: 69 (+1) godina.

 

           Milan i PetarII

 

1854 – Rođen kralj Milan Obrenović.

1923 – Rođen kralj Petar II Karađorđević.

            Međuvreme: 69 godina.

 

1875 – Venčanje kralja Milana Obrenovića i Natalije Keško.

1944 – Venčanje kralja Petra IIKarađorđevića i Aleksandre Gliksburg.

            Međuvreme: 69 godina.

 

            Aleksandar i Aleksandar

 

1876 – Rođen kralj Aleksandar Obrenović.

1945 – Rođen Aleksandar Karađorđević (kraljević, prestolonaslednik).

            Međuvreme: 69 godina.

 

1900 – Venčanje kralja Aleksandra Obrenovića i Drage Mašin.

1972 – Venčanje prestolonaslednika Aleksandra Karađorđevića i Marije da Glorije.

            Međuvreme: 69 (+3) godina...  

 



[1] U monografiji: Ljubavi srpskih vladara i političara, (Narodna knjiga – Alfa, 2001, str.78 – 80), Radoš Ljušić kaže: „Već je postala uobičajena pojava da ne znamo imena mnogih žena pomenutih u ovoj knjizi, pa i majke Milivojeve. Pre udaje za Petra, po kome je nosio prezime, njegova mati je služila na knez Miloševom dvoru u Kragujevcu. Govorilo se godinama kasnije da je pripadala kneževom haremu i da je tada ostala бременита... Пронађен је (стога) Petar iz Blaznave, stradalnik u stočnoj trgovini, koji je pristao da uzme za ženu devojku pod bremenom, uz bogat knežev miraz. Nema pouzdanih podataka da je ova pretpostavka tačna ali je sam Milivoje voleo da protura glas da je knežev vanbračni sin.“

 

Pretraga

Tekstovi

PREPORUČUJEMO

Ninićevo LIKOVNO i PESNIČKO izražavanje (kritike)

NINIĆEVO SELFIČKO SLIKARSTVO

RAZGOVOR SA NINIĆEM objavljen u magazinu SENSA (martovski broj)

PREDAVANJA D Ninića

     - O molitvi OČE NAŠ

                            - video snimak

                            - o predavanju

                            - o predavanju (engleska verzija)

     - Na temu BOJE I DUHOVNOST

     - Tema RTANJ

             - Knjižara EVEREST

             - ISTRAŽIVAČKI FESTIVAL 2011.   (video zapisi)

             - RTANJ I DUHOVNOST (predavanje - snimak)

     Ninić na VIKIPEDIJI

              VIKIPEDIJI (engl.)

 

Novo (peto) izdanje popularnog romana OTKRIĆE  - U PRODAJI

Možete naručiti preko ovog sajta (kontakt) ili na telefon

060 3 44 11 77

 

VIDEO KANAL NA You Tube http://www.youtube.com/user/DusanNinic